O czym stanowi artykuł 7 Traktatu o Unii Europejskiej? Co może zrobić UE?

W trakcie debaty w Parlamencie Europejskim będącej następstwem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego często wymieniany jest art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej, który może zostać zastosowany względem Polski. O takiej możliwości mówiła wcześniej m.in. przewodnicząca KE Ursula von der Leyen. O czym stanowi ten przepis? 

O czym stanowi artykuł 7 Traktatu o Unii Europejskiej? Co może zrobić UE?
  • Anna Malinowska
  • /
  • 19 października 2021

Czarny scenariusz dla Polski? 

Porcedura naruszeniowa lub procedura o naruszenie praworządności – to mechanizmy często wymieniane przez europejskich polityków, którzy dopatrują się w ostatnich działaniach Warszawy uderzenia w fundamenty Wspólnoty Europejskiej. Sporo mówi się także o artykule siódmym Traktatu o Unii Europejskiej

Warto więc wyjaśnić, czym w istocie jest artykuł 7 Traktatu o Unii Europejskiej, nazywany przez niektórych opcją atomową. 

Artykuł 7 Traktatu o Unii Europejskiej – o czym stanowi?

Zgodnie z artykułem siódmym Traktatu o Unii Europejskiej „Na uzasadniony wniosek jednej trzeciej Państw Członkowskich, Parlamentu Europejskiego lub Komisji Europejskiej, Rada, stanowiąc większością czterech piątych swych członków po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, może stwierdzić istnienie wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Państwo Członkowskie wartości, o których mowa w artykule 2. Przed dokonaniem takiego stwierdzenia Rada wysłuchuje dane Państwo Członkowskie i, stanowiąc zgodnie z tą samą procedurą, może skierować do niego zalecenia”.

Co może zrobić Rada Europejska?

Zgodnie z ustępem drugim przywołanego przepisu Rada Europejska może stwierdzić po wezwaniu danego państwa do państwa do przedstawienia swoich uwag, że poważnie i stale naruszyło ono „członkowskie wartości”. 

Taka decyzja uruchamia efekt domina. Decyzją Rady, państwo członkowskie może zostać zawieszone w niektórych prawach, które wynikają ze stosowania Traktatów. W grę wchodzi nawet zawieszenie prawa do głosowaniaprzedstawiciela rządu takiego państwa w Radzie. Jej członkowie muszą uwzględnić przy tym możliwe skutki takiej decyzji dla praw i obowiązków zarówno osób fizycznych jak i prawnych funkcjonujących w granicach ukaranego państwa. 

Czy decyzja o wdrożeniu art. 7 wobec państwa członkowskiego jest odwracalna?

Tak. Traktuje o tym ustęp 4 przywołanego artykułu, zgodnie z którym „Rada może (…) zdecydować o zmianie lub uchyleniu środków podjętych na podstawie ustępu 3 w przypadku zmiany sytuacji, która doprowadziła do ich ustanowienia”. 

O co chodzi w decyzji Trybunału Konstytucyjnego w sprawie UE

W październiku 2021 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Prezesa Rady Ministrów Mateusza Morawieckiego. Uznał, że pe przepisy UE w zakresie, w jakim unijne organy działają poza granicami kompetencji przekazanych przez RP, należy uznać zna niezgodne z obowiązującą konstytucją. 

Dodatkowo, w opinii Trybunału Konstytucyjnego, z ustawą zasadniczą niezgodny jest przepis europejski, który uprawnia sądy krajowe do pomijania przepisów konstytucji lub orzekania bazując na podstawie uchylonych norm. Podobnie jest z przepisami Traktatu o UE, które uprawniają krajowe sądy do kontroli legalności powołania sędziego przez prezydenta RP i uchwał KRS w sprawie powołania sędziów. 

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami prawnymi, zapraszamy do naszego serwisu ponownie!
Jeżeli podobał Ci się artykuł podziel się z innymi udostępniając go w mediach społecznościowych - poniżej masz szybkie linki do udostępnień.

Czy ten artykuł był przydatny?

Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślemy Ci powiadomienie o najważniejszych tematach. Dla subskrybentów newslettera przygotowujemy specjalne wydarzenia np. webinaria. Nie pożałujesz!