fb

Z kategorią 'E' nie znajdziesz pracy w Policji

Osoby, które przy kwalifikacji wojskowej otrzymały kategorię „E” (trwała i całkowita niezdolność do czynnej służby wojskowej) nie mogą ubiegać się o zweryfikowanie przyznanej im kategorii. To powoduje, że przyjęcie do służb mundurowych chętnych z tą kategorią, gdzie wymaga się odbycia zasadniczej służby wojskowej albo przeniesienia do rezerwy, jest niemożliwe.

Z kategorią 'E' nie znajdziesz pracy w Policji
  • Monika Świetlińska
  • /
  • 16 stycznia 2023

Ograniczenie możliwości pracy

Jak podkreśla Rzecznik Praw Obywatelskich, taka sytuacja dyskryminuje kandydatów w dostępie do służby publicznej w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego — ze względu na stosunek do służby wojskowej. Ciągnie się ona latami — od dawna do RPO wpływają wnioski obywateli, bezskutecznie starających się o przyjęcie do służby w Policji. Problem ten dotyczy także innych formacji mundurowych. 

Policja z nowymi legitymacjamiPolicja z nowymi legitymacjamiAnna Petynia-Kawa

- Organy kadrowe odmawiały przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego wobec kandydatów, którzy nie podlegają obowiązkowi służby wojskowej z uwagi na uznanie ich za trwale i całkowicie niezdolnych do czynnej służby wojskowej (kategoria „E"). Nie odbyli oni zasadniczej służby wojskowej ani nie są żołnierzami rezerwy. Jako powód odmowy Policja wskazuje, że stosunek służby policjanta powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Może to nastąpić po odbyciu zasadniczej służby wojskowej albo po przeniesieniu do rezerwy - przekazało biuro Rzecznika Praw Obywatelskich.

Przepis ten uzasadnia wydanie decyzji odmownej o poddaniu postępowaniu kwalifikacyjnemu wszystkich kandydatów, których komisje lekarskie lub wojskowe komisje lekarskie uznały za trwale i całkowicie niezdolnych do obowiązkowej służby wojskowej, nadając im kategorię „E". 

Dlaczego po wyleczeniu nie można starać się o służbę w Policji?

- Zainteresowani wskazują, że stwierdzone przez komisje lekarskie w czasie kwalifikacji wojskowej choroby (np. zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, białaczka), uległy całkowitemu wyleczeniu. W ich ocenie obecny stan zdrowia pozwala im na spełnienie warunków kwalifikacyjnych, co potwierdzają zaświadczeniami lekarskimi - podał RPO.

Z uwagi na art. 28 ust. 3 ustawy o Policji oraz odmowy rozpatrzenia wniosków o przyjęcie do Policji (bez przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego), osoby te występowały do właściwych wojskowych komendantów uzupełnień (aktualnie wojskowe centra rekrutacji) o skierowanie do powiatowych lub wojskowych komisji lekarskich w celu zweryfikowania przyznanej im kategorii. 

Będzie pozew. Policja kontra były minister spraw wewnętrznychBędzie pozew. Policja kontra były minister spraw wewnętrznychMonika Świetlińska

Organy te jednak wydawały decyzje odmowne. Powoływano się na art. 28 ust. 4c i art. 29 ust. 3a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP. Mówią one, że do komisji nie kieruje się osób, wobec których wydano ostateczne orzeczenie o kategorię  D lub E. Nie mają oni zatem żadnych możliwości zmiany wydanych orzeczeń mimo, że znacząca poprawa stanu zdrowia może to uzasadniać.

Dyskryminacja?

- W świetle ustawy o obronie Ojczyzny zmiana ustalonej kategorii i zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E możliwa jest jedynie wyjątkowo — gdy orzeczenie  wydano z naruszeniem prawa. Wyjątek ten jednak nie dotyczy osób, których stan zdrowia poprawił się. Wnioskodawcy uznają to za przejaw dyskryminacji, co rzutuje na ich plany zawodowe - zaznaczył urząd RPO.

„W świetle przepisów prawa, orzecznictwo w sprawach zdolności do czynnej służby wojskowej nie ma zastosowania do ustalania pod względem zdrowotnym zdolności kandydata do pracy w służbach mundurowych, ochrony osób i mienia, w marynarce handlowej, czy u innych pracodawców”. A Siły Zbrojne nie mogą ponosić odpowiedzialności za to, że pozostałe służby państwowe lub pracodawcy z różnych względów (np. organizacyjnych, finansowych) nie przeprowadzają badań we własnym zakresie, a bezpodstawnie opierają się na orzeczeniach wojskowych komisji lekarskich." — odpowiedział Minister Obrony Narodowej na pytania rzecznika.

Równe kryteria wobec wszystkich

Selekcyjny charakter naboru do służby powinien opierać się na jednakowych dla wszystkich kandydatów, obiektywnych i aktualnych kryteriach zdrowotnych — jest zdania biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, które zaznaczyło, że kwalifikacja wojskowa sprzed lat uwzględnia inny stan zdrowia, a prowadzona jest w innym celu niż  przy naborze do służby w poszczególnych formacjach mundurowych. Bo, jak wynika z wniosków, zdarzały się przypadki całkowitego wyzdrowienia osób z kategorią  „E". Przyznana wcześniej kategoria po pewnym czasie nie przystaje po prostu do aktualnego stanu zdrowia kandydata do służby. A cel kwalifikacji wojskowej znacząco różni się do celu, w jakim prowadzone są postępowania kwalifikacyjne do służby.

Policyjne motocykle w nowej kolorystycePolicyjne motocykle w nowej kolorystyceMikołaj Frączak

RPO uważa, że celem kwalifikacji wojskowej jest realizacja konstytucyjnego obowiązku obrony Ojczyzny. Jeżeli jest on realizowany w formie służby kandydackiej w innych służbach mundurowych (np. Policji, SG), wówczas kategoria zdolności do czynnej służby wojskowej może mieć decydujące znaczenie. Jeżeli jednak zasadniczym celem jest dostęp do służby publicznej, to przyznana  kategoria nie powinna być przesądzająca.

Art. 60 Konstytucji

- Pozbawienie osób z kategorią „E" możliwości oceny ich aktualnego stanu zdrowia przy naborze do służby publicznej wywołuje wątpliwości co do zgodności takich regulacji z art. 60 Konstytucji, w związku z jej art. 32 ust. 1. Dyskryminują one bowiem takich kandydatów w dostępie do służby publicznej w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego ze względu na stosunek do służby wojskowej - wyjaśnił RPO, prosząc przewodniczącego sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych Wiesława Szczepańskiego o możliwość podjęcia inicjatywy ustawodawczej w celu dostosowania norm przedstawionych pragmatyk służbowych do standardów konstytucyjnych. 

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami prawnymi, zapraszamy do naszego serwisu ponownie!
Jeżeli podobał Ci się artykuł podziel się z innymi udostępniając go w mediach społecznościowych - poniżej masz szybkie linki do udostępnień.

Security Magazine

Czy ten artykuł był przydatny?

Newsletter

Bądźmy w kontakcie! Zapisz się na newsletter, a raz na jakiś czas wyślemy Ci powiadomienie o najważniejszych tematach. Dla subskrybentów newslettera przygotowujemy specjalne wydarzenia np. webinaria. Nie pożałujesz!